O υπερθετικός βαθμός στο λατινικό του όνομα -linus usitatissimus, δηλαδή «λινάρι το χρησιμότατο»- λέει πολλά για την τεράστια σημασία που έχει το λινάρι για τον άνθρωπο εδώ και 5.000 χρόνια. Το φυτό με το «πιο μπλε λουλούδι της φύσης» παραδοσιακά μας προσφέρει την πρώτη ύλη για την παρασκευή λαδιού, πολύτιμων κλωστικών ινών, ζωοτροφών, διχτυών, βαφών, χαρτιού και σαπουνιού. Ενώ η χρήση του στη διατροφή ανθρώπων και ζώων είναι γνωστή από παλιά.

Στην τελευταία δεκαετία, όμως, ο λιναρόσπορος έχει γίνει το κέντρο ενδιαφέροντος των πλέον κορυφαίων ερευνητών επιστημόνων σε πολλά σημεία της γης, επιβεβαιώνοντας τις από αιώνες γνωστές υγειϊνές ιδιότητές του.

Οι σπόροι του λιναριού περιέχουν μια ουσία γνωστή ως «διαλυτή ίνα» που όπως είναι γνωστό έχει την ιδιότητα να ενσωματώνει τα μόρια χοληστερίνης στον οργανισμό, αποτελώντας μια πολυσύνθετη ουσία που δεν απορροφάται από τον οργανισμό και που αποβάλλεται με τα κόπρανα. Παράλληλα ο λιναρόσπορος φαίνεται να έχει θετική επίδραση σε καταστάσεις ερεθισμών, αποτελώντας ένα προστατευτικό όπλο κατά των καρδιακών κρίσεων και εγκεφαλικών.

Πέραν αυτών όμως, ο λιναρόσπορος περιέχει και ένα ισχυρότατο αντιοξειδωτικό της κατηγορίας Ωμέγα-3 παχέων οξέων, που, όπως έδειξαν πρόσφατες έρευνες, μειώνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνων από ορμονικές αιτίες, όπως του προστάτη ή και του μαστού.Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Τορόντο βρήκαν ότι ασθενείς με καρκίνο του μαστού, που κατανάλωναν muffins που περιείχαν λιναρόσπορο, παρουσίασαν επιβράδυνση στην ανάπτυξη του καρκίνου.

¶λλες έρευνες φέρουν τον λιναρόσπορο ως ένα πολύτιμο μέσο για τη ρύθμιση της ζάχαρης στο αίμα, προλαμβάνοντας παθήσεις όπως ζαχαροδιαβήτη. Σε γηροκομείο της NOVA SCOTIA εξάλλου παρετηρήθη ότι, προσθέτοντας λιναρόσπορο στο διαιτολόγιο των υπερηλίκων μειώθηκε αισθητά η δυσκοιλιότητά τους, σε σημείο που να μην εχρειάζοντο ενέματα, υπόθετα και παρόμοια παρασκευάσματα.

Aκόμα, το λινάρι είναι πλούσιο σε ασβέστιο, βιταμίνη E και πρωτεΐνες. Έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε νάτριο, ενώ δεν περιέχει γλουτένη, με αποτέλεσμα το αλεύρι που παράγεται από αυτό να είναι πιο εύπεπτο και ιδιαίτερα κατάλληλο για άτομα με γαστρεντερικά προβλήματα.

Παράλληλα, η κατανάλωσή του ανακουφίζει από το άσθμα, τους πόνους της περιόδου, τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης και το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου. Tέλος, πρόσφατες έρευνες παρουσιάζουν ενθαρρυντικά αποτελέσματα ως προς τη θεραπευτική του δράση σε ψυχιατρικά και νευρολογικά προβλήματα, όπως η κατάθλιψη και η διπολική διαταραχή.

Tο λινάρι στην αγορά
Yπάρχουν 2 κατηγορίες παραγώγων λιναριού που προορίζονται για τη διατροφή: το λινέλαιο ψυχρής έκθλιψης και ο λιναρόσπορος.

Λινέλαιο:
Για την κουζίνα υπάρχει αποκλειστικά το λινέλαιο ψυχρής έκθλιψης, ενώ το λινέλαιο θερμής έκθλιψης -που είναι ένα από τα αρχαιότερα έλαια- χρησιμοποιείται μόνο ως διαλύτης και σταθεροποιητής βαφών στη ζωγραφική και στην επιπλοποιία. Το λινέλαιο ψυχρής έκθλιψης είναι ένα λάδι που οξειδώνεται πολύ εύκολα στις υψηλές θερμοκρασίες, γιʼ αυτό δεν χρησιμοποιείται για το μαγείρεμα, παρά μόνο ωμό. Έχει ημερομηνία λήξης, πρέπει να φυλάσσεται σε χαμηλή θερμοκρασία και να διατίθεται σε σκουρόχρωμα αδιαφανή μπουκάλια, ώστε να μην οξειδώνεται από το ηλιακό φως. Είναι ένα ελαφρύ έλαιο με απαλή και ευχάριστη γεύση, που θυμίζει τη γεύση των ξηρών καρπών. Για να έχουμε όλα τα οφέλη αυτού του ιδιαίτερου ελαίου, μπορούμε να αντικαταστήσουμε ένα μέρος του ελαιόλαδου που βάζουμε στις σαλάτες μας με λινέλαιο ή να το προσθέτουμε στα σάντουιτς.

Λιναρόσπορος:
Ο λιναρόσπορος, που θεωρείται πιο θρεπτικός από το λινέλαιο, κυκλοφορεί στην ελληνική αγορά σε τρεις τύπους: σκούρος ολόκληρος ή σπασμένος, που δεν έχει υποστεί καμιά επεξεργασία και είναι θρεπτικότερος, αποφλοιωμένος, που έχει ανοιχτό ξανθό χρώμα και γενετικά τροποποιημένος, που είναι πορτοκαλοκόκκινος. Στα μεγάλα σουπερμάρκετ και στα καταστήματα υγιεινής και βιολογικής διατροφής, μπορείτε ακόμα να προμηθευτείτε έτοιμο αλεύρι από λιναρόσπορο. Αξίζει να σημειώσουμε ότι όλα τα διατροφικά προϊόντα του λιναριού έχουν προσιτή τιμή.

Πώς καταναλώνουμε το λιναρόσπορο;
Eίναι άσκοπο να περιλάβετε ολόκληρους στεγνούς σπόρους λιναριού στη διατροφή σας, επειδή έχουν σκληρό κέλυφος και το πεπτικό μας σύστημα αδυνατεί να τους αφομοιώσει. Yπάρχουν όμως δύο τρόποι για να μπορέσετε να τον εντάξετε στη διατροφή σας και να επωφεληθείτε από τα άφθονα οφέλη του:

Σας ενοχλούν οι διαφημίσεις στο φόρουμ; Απλά συνδεθείτε για να εξαφανιστούν!



• Μουλιάστε αποβραδίς ολόκληρους τους σπόρους σε νερό, έτσι ώστε το κέλυφός τους να μαλακώσει, και ανακατέψτε τους με δημητριακά πρωινού, νιφάδες βρόμης, γιαούρτι ή φάτε τους σκέτους με λίγο μέλι. Mπορείτε, ακόμα, να τους προσθέσετε στις σαλάτες και στις σούπες σας, να τους μαγειρέψετε μαζί με λαχανικά ή να φτιάξετε με αυτούς αφέψημα.

  • Αν επιλέξετε σπασμένους σπόρους, μπορείτε να τους μαλακώσετε σε 20-30 λεπτά σε νεράκι. Εγώ χρησιμοποιώ 1 κουταλιά σούπας σπόρους σε μισό ποτήρι νερό (θερμοκρασία δωματίου) τα ανακατεύω και μετά πάω να πλυθώ. Όταν έχω τελιώσει με τον καθαρισμό του στόματος πίνω ένα ποτήρι σκέτο νερό σε θερμοκρασία δωματίου και σε κανένα τεταρτάκι πίνω το μουλισμένο λιναρόσπορο. Τους καταναλώνω δηλαδή πριν το πρωϊνό. Επίσης, είναι πιο εύκολο να προσθέσετε τους σπασμένους σπόρους σε σαλάτες και σούπες. Επιλέγω πάντα να αγοράζω λιναρόσπορο από Βιο καταστήματα και όχι από super market.

• Eπιπλέον, μπορείτε να φτιάξετε αλεύρι λιναριού μόνοι σας, αλέθοντας τους σπόρους στο μύλο του πιπεριού ή στο μπλέντερ, ή να το προμηθευτείτε έτοιμο από την αγορά. Aν αντικαταστήσετε ένα μέρος του άλευρου που χρησιμοποιείτε με ίση ποσότητα άλευρου από λινάρι, θα φτιάξετε νόστιμα και υγιεινά αρτοσκευάσματα (κουλούρια, κέικ, πολύσπορα ψωμιά και μπισκότα) όλων των ειδών.