Θέμα: ΚΙΝΗΜΑ ΤΟΥ 1909

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΟΙ


Την πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα οι σοσιαλιστές πραγματοποιούσαν βήματα στον Ελληνικό χώρο.
Το 1907 βγαίνει το βιβλίο του Σκληρού «Το κοινωνικό μας ζήτημα». Το 1908 ιδρύεται η «Κοινωνιολογική εταιρεία» σε αυτή άνηκαν οι:
Αλ Παπαναστασίου, Θ Πετμεζάς, Θ Κουτουμπής, Ν Εξαρχόπουλος, Κ Τριανταφυλλόπουλος, Ι Λυμπερόπουλος, Δελμούζος, Λ Νλακος, Μελάς, Σκουριώτης, Σαράτσης, Κορώνης, Βαρβαρέτσος, Γληνός, Μυλωνάς κα
Όταν ξέσπασε το κίνημα στο Γουδί οι κοινωνιολόγοι ζήτησαν να παίξουν ρόλο στην εξέγερση και έφτιαξαν ένα πρόγραμμα μεταρυθμήσεων με τον τίτλο «Τι πρέπει να γίνει;» Ο ΣΣ βέβαια τους πήρε από κακό μάτι σαν κοινωνικούς ανατροπείς.

Στο Βόλο που υπήρχε οργανωμένο σοσιαλιστικό κέντρο το πρόγραμμα του ΣΣ έγινε δεκτό με ειρωνείες και πήγαν να μιλήσουν στον λαό οι Πετμεζάς και Τριανταφυλλόπουλος που ζητούσαν τους Βολιώτες να στηρίξουν το πρόγραμμα του ΣΣ.
Ο Παπαναστασίου είπε:

«Ο Έλλην σοσιαλιστής θέλει και ποθεί την ελευθέρωση του Έλληνα ραγιά …. Θέλει όμως συγχρόνως την απελευθέρωση και του Βούλγαρου ραγιά και του Σέρβου και του Τούρκου. Ο Έλλην σοσιαλιστής θα ζητήσει να εύρη εις τον Βούλγαρον, τον Σέρβον, και τον Τούρκον επαναστάτη σύμμαχον και όχι εχθρόν. ….»
Ουτοπίες και ανεδαφικά πράγματα.

Εν τω μεταξύ άρχισε να δραστηριοποιείται η « Σοσιαλιστική Δημοκρατική Ένωση» του ποιητή Κ Χατζόπουλου, Φ Πολίτη, Γ Αποστολάκη, Γ Πολίτη, Γ Παπανικολάου, Γ Ζεβγό, Δ Ταγκόπουλο, Γ Ελευθερουδάκη, Ν Γιαννιό, Ζαβιτσιάνο, Πορφυρά.

Το Νοέμβριο του 1908 ιδρύθηκε το «Εργατικό Κέντρο» στον Βόλο με πρωτοβουλία των τσαγκάρηδων και εξέδωσαν την εφημερίδα «Εργάτης», από εκεί καθοδηγούσαν τους κολίγους του κάμπου και την αγροτική εξέγερση του Κιλελέρ (1910) .
Εξ άλλου είναι γνωστά τα «Αθεικά» γεγονότα μεταξύ του μητροπολίτη Δημητριάδος Γερμανού και του Δελμούζου, Βάρναλη και Κορδάτου.
Στην Αθήνα ο Δρακούλης ιδρύει το «Σύνδεσμο των εργατικών Τάξεων της Ελλάδος» και το 1909 ιδρύει το « Σοσιαλιστικό Κόμμα της Ελλάδος» .

ΤΟ ΞΥΠΝΗΜΑ ΤΩΝ ΦΑΥΛΩΝ


Τρεις μήνες είχαν περάσει από το κίνημα στο Γουδί και ο ΣΣ είχε ξεθωριάσει, τρόμαξαν να φτιάξουν 7/12/1909 τον νέο κανονισμό του στρατού.
Στην Βουλή επικρατούσαν οι φαυλοκράτες, υπουργός των στρατιωτικών Λαπαθιώτης είπε πως:
«Η κυβέρνηση βρήκε ερείπια κα μόνο».
«Να το αποδείξετε» άρχισαν να φωνάζουν.
«Αν δεν υπήρχαν ερείπια δεν θα είχαμε την επανάσταση!»
«Η 15 Αυγούστου είναι έργο της πτέρυγος εκείνης» είπε ο Στράτος δείχνοντας τον Θεοτόκη.

Η πλειοψηφία των βουλευτών σηκώθηκε και βγήκε από την αίθουσα.
«Αδιαφορώ, κι αν όλοι αποχωρήσετε, εγώ θα απευθυνθώ στα θεωρεία. Αυτοί είναι οι πραγματικοί εντολείς μου και εγώ εντολοδόχος τους!».
Τα θεωρεία με τους αξιωματικούς χειροκροτούσαν, τότε ο Ράλλης και οι βουλευτές του απεχώρησαν. Ο Θεοτόκης θριάμβευσε έναντι του ΣΣ και πέρασε με καμάρι από τους κεντρικούς δρόμους με τους βουλευτές του.
Ο Ζορμπάς έθεσε το αδιέξοδο στον Μαυρομιχάλη, ο οποίος είπε το εξής καταπληκτικό:
«Να κάνουμε δικτατορία!»
«Προτιμώ να παραιτηθείτε αμέσως» του είπε ο Ζορμπάς.
Και κατήγγειλε με ανακοίνωση τα τερτίπια των φαύλων στην Βουλή. Αμέσως ξέσπασαν συλλαλητήρια και τα γραφεία του ΣΣ γέμισαν με τηλεγραφήματα.
Το παλάτι πάλι έπαθε ταραχή και ανησυχία.
«Ή θα παραιτηθεί ο Μαυρομιχάλης ή θα διαλυθεί η Βουλή».
Και επιτέλους έδωσε στον Γεώργιο κατάλογο προσώπων διαλεγμένων από τον ΣΣ για να σχηματίσουν κυβέρνηση.
Εν τω μεταξύ ο Λαπαθιώτης παραιτήθηκε αφού τον προήγαγαν σε υποστράτηγο, αυτό ο Ζορμπάς το θεώρησε σαν ρουσφέτι προσωπικό και έπεσε σε σκέψεις. Το βράδυ κάλεσε την διοικούσα του ΣΣ.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΘΟΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ


Στο σπίτι του Ζορμπά στην οδό Ιουλιανού καταχείμωνο συγκεντρώθηκε η διοικούσα και συζητούσε με τον αρχηγό του ΣΣ
«Κύριοι βουλιάζουμε σε τέλμα της χρεοκοπίας».
«Αυτό είναι φανερό» είπε ο Γουβέλης.
« Ο Μαυρομιχάλης υπονομεύει την επανάσταση». Ρε Ζορμπά εκλεκτός του Γεωργίου ήταν τι περίμενες;
«Η αποτυχία έφερε στις γραμμές μας τη διαίρεση και την φαγωμάρα και ο λαός δυσανασχετεί με όλους μας. Ο πολιτικός κόσμος έχει χρεοκοπήσει στα μάτια του λαού, κάθε προσπάθεια εξυγίανσης προσκρούει σε αυτό το πρόβλημα. Για αυτό προτείνω να καλέσουμε από την Κρήτη τον Ε Βενιζέλο και να του αναθέσουμε την πολιτική ευθύνη της διακυβέρνησης της χώρας.» συνέχισε ο Ζορμπάς, λέγοντας την μεγαλύτερη κουβέντα της νεότερης Ελλάδας, μια πρόταση που και για μόνο αυτή έπρεπε η Ελλάδα να τον θεωρεί ΗΡΩΑ.
Ο Γουβέλης και άλλοι είχαν αντίρρηση.
«Το βρίσκεται σκόπιμο; Έχει την φήμη επαναστάτη, φοβάμαι μη ανοίξουμε μεγαλύτερη πληγή.»
«Δεν νομίζω είναι ο μόνος που μπορεί να βάλει τάξει στο χάος. Εν τέλει αυτή την λύση σας προτείνω ανά δεν συμφωνείτε προτείνεται κάτι άλλο εσείς.»
Υπό αυτή την πραγματικότητα ψήφισαν:
7 ΝΑΙ
3 ΟΧΙ
Ο Γουβέλης είπε :
«Παρά την ψηφοφορία και την πλειοψηφία του ΝΑΙ, οι αντιρρήσεις είναι σοβαρές, δεν μπορούμε να τις αγνοήσουμε.»
«Σας εξοργίζω , αποσύρετε τις αντιρρήσεις σας!»
Αποσύρω είπαν δύο λοχαγοί, ο Γουβέλης είπε :
«Εμμένω»
Μετά την 9 προς 1 ψηφοφορία αποφάσισαν να στείλουν στην Κρήτη τον λοχαγό Κοντοράτο με επιστολή προς τον Ε Βενιζέλο.
Ο Ζορμπάς μετά την ανάθεση της εντολής είπε στον Κοντοράτο:
«Να επιστρέψεις, αλλά, όχι χωρίς τον Ε Βενιζέλο ή τουλάχιστονχωρίς την συγκατάθεσή του να αναλάβει την κυβέρνηση».
Ας δούμε όμως τι γράφει ο Γ Δερτιλής στο βιβλίο του «Κοινωνικός Μετασχηματισμός και Στρατιωτική Επέμβαση 1880 – 1909» :
«…. Η πρόσκληση του Ε Βενιζέλου δεν ήταν πράξη επανάστασης και ακόμη λιγότερο μιας αστικής επανάστασης, ήταν μια πράξη ΕΠΕΛΠΙΣΙΑΣ. Μπροστά στο συνταγματικό αδιέξοδο, στην διοικητική και κυβερνητική αποτυχία, και ιδίως στην ίδια την αδυναμία τους να οραματιστούν ένα μέλλον για τη χώρα, οι αξιωματικοί αναζήτουν από μηχανής Θεό» και πάρα κάτω «…Η πορεία της επαναστάσεως υπήρξε ουσιαστικώς από της πρώτης στιγμής πορεία αναζητήσεως εξόδου. Αυτό το αντελήφθη ο Ε Βενιζέλος, προσέφερεν την έξοδον και την εισέπραξε ο ίδια».

ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ


Στις 19/12/1909 φτάνει στο λιμάνι των Χανίων μετά από ένα κοπιαστικό ταξίδι ο λοχαγός Κονταράτος (μεσόκοπος, λιγνός). Πήγε στην πλατεία σιντριβανιού στο σπίτι του Ε Βενιζέλου, ήταν 6 το πρωί και στην κάμαρη του επάνω ορόφου άναβε φως. Χτύπησε την πόρτα και μετά από λίγα φάνηκε στο παράθυρο μια ασκητική μορφή με χρυσά γυαλιά και περιποιημένο μαύρο μούσι.
«Ποιος είναι;»
«Τα σέβη μου κύριε πρόεδρε! Λοχαγός Κοντοράτος. Σας φέρνω προσωπικό μήνυμα από την Αθήνα.»
«Αμέσως!»
Μπήκε στο σπίτι, ο λοχαγός παρατήρησε το σπίτι, ασκητικό, ένα γραφείο, μερικές καρέκλες, ένας παλιός πέτσινος καναπές, βιβλιοθήκη με άτακτα φορτωμένα βιβλία, εφημερίδες, έγγραφα και μια λάμπα πετρελαίου.
«Λοιπόν;»
«Κύριε πρόεδρε σας φέρνω μήνυμα του ΣΣ. Έχω εντολή να μη φύγω αν δεν πάρω απάντηση.» ταυτόχρονα του πρότεινε ένα φάκελο.
Ο Βενιζέλος πήρε τον φάκελο και διάβασε.
«Ξέρετε τι μου γράφουν;»
«Ναι. Ανήκω στην διοικούσα.»
«Ναι δέχομαι, με ένα μοναδικό όρο, να κρατηθεί μυστικό όσο το δυνατό περισσότερες ημέρες.»
«Σύμφωνοι.»
«Με το άλλο καράβι θα έρθω στην Αθήνα.»

Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι ο Ε Βενιζέλος είχε εκφράσει στην πράξη τη διττή προσήλωσή του στην εθνική ιδέα και τους δημοκρατικούς θεσμούς αλλά ταυτόχρονα είχε αποβεί δυναμικός φορέας αντιλήψεων και μεθόδων που εύρισκαν ευνοϊκή ανταπόκριση στον χώρο των επαναστατών. Με σειρά ανώνυμων άρθρων του στον «Εθνικό κήρυκα» των Χανίων είχε εκφράσει την υποστήριξή του στο κίνημα.

ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Το πρωινό της 28/12/1909 ένας σαρανταπεντάρης με τριμμένο μαύρο επαρχιακό ζακέ, χρυσά γυαλιά και μαύρο μούσι έφτασε στον Πειραιά με το ατμόπλοιο «Σιγκαπούρη». Ανέβηκε στην Αθήνα, με τραμ έφτασε στο σύνταγμα, πήγε σε ένα ξενοδοχείο και ζήτησε δωμάτιο, με την τριμμένη του βαλίτσα, πήρε ένα δωμάτιο και εκεί ξεκουράστηκε, από εκεί ξεκίνησε λοιπόν η προσπάθεια που έφερε την Ελλάδα στην ¶γκυρα και την Κωνσταντινούπολη, η Ελλάδα περίμενε τον άνδρα που θα την ελευθέρωνε από την φαυλοκρατία του παλαιοκομματισμού και την αυταρχικότητα του παλατιού.
Εδώ τελειώνει στην πραγματικότητα η επανάσταση του 1909 και αρχίζει το έπος της δημιουργίας της Ελλάδος των δύο Ηπείρων και των πέντε θαλασσών.


ΤΙ ΕΓΡΑΨΑΝ ΓΙΑ ΤΟ 1909 ΠΑΡΑΛΕΙΠΟΜΕΝΑ


ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ 19/8/1909

ΑΓΗΜΑ ΑΓΓΛΩΝ ΝΑΥΤΩΝ

«Εκείνη την στιγμήν απ έξω από την διεύθυνση της αστυνομίας πλήθος κόσμου είχε συγκεντρωθεί.
Η αιτία της συγκεντρώσεως η εξής:
¶γημα ¶γγλων ναυτών, εζήτησε να μείνει εις εν δωμάτιον Της Διευθύνσεως της Αστυνομίας , ίνα επειδή οι ¶γγλοι ναύται των εν Φαλήρω Αγγλικών είχον έξοδον χθες και απειλείτο μεθύσι και τα παρόμοια, ίνα λέγομεν είναι έτοιμοι εις πρώτην ευκαιρίαν να συλλάβη τους ταραξίας.
Τούτο όμως το παρεξήγησεν ο κοσμάκης φαντασθείς τίποτε περισσότερον, τίποτε λιγότερον από ΚΑΤΟΧΗΝ.
Και δια τούτο η συγκέντρωσις.
Ο κ Παπαγιαννίδης μας είπεν με πικρίαν
«Να έτσι βγαίνουν οι διαδόσεις. Παρατηρήστε τώρα. Αυτοί οι άνθρωποι μαζεύτηκαν εδώ απ έξω και διαδίδουν ότι τους κατέβει και διότι ήλθον λίγοι ¶γγλοι ναύται να μείνουν εις την αστυνομία γιατί δεν είχαν που αλλού να μείνουν. Που να έμενον στον δρόμο;»
Έτσι βγαίνουν οι διαδόσεις φίλε μου που ταράσσουν τον κόσμο.»

ΕΚΑΤΟ ΑΝΔΡΕΣ


Ο γράφων ούτε αξιωματικός ούτε στρατιώτης είναι.
Έχει όμως την ιδέαν την οποίαν θα του επιτρέψετε να εκφράσει.
Και οι υποδεκανείς αν υποτεθή ότι έκαμνον κίνημα, θα το έκαμνον και σοβαρότερον και με περισσοτέραν εχεμύθεια.
Οι κκ αξιωματικοί όμως με όλας τας μυστικάς συσκέψεις των και τας εχεμυθείας των τα λοιπά των σοβαρά και σοβαρότατα, κατόρθωσαν να μάθη όλος ο κόσμος τρεις ώρας πριν αρχίση των επαναστατών η εκκίνησις ότι οι επαναστάται θα συγκεντρωθούν εις το Γουδί.
Δηλαδή εάν η Κυβέρνησις ήθελε να τους κτυπήση ημπορούσε κάλλιστα με εκατόν άνδρες, τοποθετημένοι εγκαίρως εις το Γουδί, να σκορπίσουν εις ολίγα λεπτά, τας εκεί συρρευούσας επαναστατικάς ομάδας.


ΠΑΝΗΓΥΡΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ

Ουδέποτε επαναστατικόν κίνημα έλαβεν τόσον πανηγυρικόν χαρακτήρα όσον το προχθεσινόν.
Κατά τας μεσονυκτίους ώρας η οδός Κηφισσίας παρουσίαζεν όψιν οδού Πατησίων, κατά την νύκτα της Πρωτομαγιάς.
¶νδρες, γυναίκες, παιδιά, κορίτσια, σκυλιά, κοκκότες, αμάξια αυτοκίνητα, κάρρα, ποδήλατα είχαν εκστρατεύσει για να απολαύσουν …..την επανάστασιν.
Μόνον τα κομφετί έλειπαν, για να είναι σωστό πανηγύρι.
Όλα τα γελοιογραφεί ο τρομερός Ελληνικός λαός και όλα τα περνάει ένα βερνίκι μέθης και αστείου, ως και την επανάστασιν ακόμη!
Είναι ο ίδιος από τότε που γεννήθηκε ως σήμερα. Όποιος μπορεί ας τον αλλάξη!



ΑΝΗΣΥΧΙΑ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ

Μεγάλη ανησυχία των αξιωματικών περί του πως θα εκλάβη το κίνημα ο λαός.
Όλοι είναι με το μέρος σας. Τους έλεγαν μερικοί θέλοντες να τους ευχαριστήσουν.
Φοβάμαι μήπως το εξέλαβαν για στρατοκρατικό. Ότι κάνουμε εμείς δεν είναι τίποτε άλλο, παρά ο κοινός πόθος που εξέσπασε.

Ακόμη καλύτερα το είπεν ο Ζορμπάς.

«Ότι κάνουμε ημείς δεν το κάνουμε ως αξιωματικοί αλλά ως Έλληνες».


ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΜΟΥ ΜΕΓΑΛΕΙΟΤΑΤΕ


Το δεύτερο σύνταγμα εθεωρείτο το πλέον πιστόν εις την Κυβέρνησιν .
Κατά τας πρωινάς ώρας η ΑΥ ο Διάδοχος ετηλεφώνησεν ερωτών:
«Έχετε πολλούς άνδρας αυτού;»
«Ω δεν μπορείτε να φανταστείτε» απάντησε ο διοικητής
«Πόσους;»
«Τον εαυτό μου Υψηλότατε και μόνο τον εαυτό μου».


ΠΛΑΝΟΔΙΟΙ

Σπουδαία η έλλειψις των κουλουρτζίδων εις το στρατόπεδον.
Όλοι οι άλλοι πλανόδιοι έτρεξαν, σταφυλάδες, σοκολατάδες, πεπονάδες και το πασατέμπο ακόμα.
Μόνο τα «ζεστά και καίνε» δεν εφάνηκαν πουθενά.
Θα ήσαν με τους αντιδραστικούς αυτοί φαίνεται.


ΤΟ ΑΛΟΓΟ

Ο κ Κρίτσας απαγάγων το σύνταγμα του Πρίγκηπος Ανδρέου από την Κηφισσιάν, συνεπήρε μαζί του και …. Το άλογο του κ Διοικητού.



ΣΚΡΙΠ 17/8/1909

Ο ΣΚΟΠΟΣ ΑΓΙΑΖΕΙ ΤΑ ΜΕΣΑ

Η τρικυμία της επαναστασεως, της οποίας τα απειλητικά νέφη αιωρούντο εις τον κοινωνικόν και πολιτικόν ορίζοντα από τόσων ημερών εξερράγη προχθές και ο πρώτος ρτιγμός του επί σειράν ετών κλυδωνιζομένου αυτού ταλαιπώρου σκάφους που λέγεται Ελληνικόν Κράτος, ηκούσθη την νύκτα της παρελθούσης Παρασκευής διαχύσασα φρίκην και την απόγνωσιν……. Ευρέθη όμως εν τη περιστάσει ταύτη ο κ Ράλλης, όχι μόνον δια να προκαλέση το ταχύτερον την ανταρσίαν και την επανάστασιν δια της αφροσύνης και της μωροτάτης πολιτείας του, αλλά και δια να ανοίξη χάος και άβυσσον, ……Στρατού και στόλου, όστις να δύναται να αποπλύνη τα αίσχη τουπαρελθόντος και να ανορθώση το Έθνος από την τελευταίαν ταπείνωσιν και τον εξευτελισμόν εις τον οποίον αφέθη να ριφθή υπό των Κυβερνητών του………Το δε αξίωμα «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα» εις ουδεμίαν ίσως άλλην περίστασιν ηδύνατο να εφαρμοσθή πληρέστερον και μάλλον δικαιολογημένως……..


ΑΘΗΝΑΙ 17/8/1909


ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ


Θα επλησίαζε πλέον μεσάνυκτα , όταν διεδόθη με τασύτητα αστραπής η είδησις ότι το «προνουντσιαμέντον» είναι γεγονός πλέον, ότι οι αξιωματικοί επί κεφαλής των στρατιωτών της φρουράς Αθηνών εξήλθαν έξω από την πόλιν. Εις το θέατρον εκείνη την στιγμήν οι άνδρες εσηκώθηκαν ανήσυχοι, το τρομπόνι άφησε μιαν βαρείαν κραυγή τρόμου και δύο κυρίαι εσχεδίασαν μιαν λιποθυμίαν η οποία απέτυχε.
Δύο τρεις έρριψαμεν την ιδέαν να ξεκινήσωμεν προς ανακάλυψιν του στρατοπέδου. Αλλά η πρότασις ευρήκε μεγάλην αντίδρασιν…. Οι αποφασιστικότεροι, οι περιεργότεροι, εκείνοι που ήθελαν καλά και σώνει να ιδούν το κίνημα είχαν αρχίσει να πείθονται και να εγκαθίστανται εις τα καθίσματα του καφενείου, ή να παίρνουν την άγουσαν προς το σπίτι των….
Έγιναν λοιπόν αι σχετικαί συνεννοήσεις, ευρέθησαν οι έτοιμοι και οι πρόθυμοι και θα επλησίαζεν η Δευτέρα μεταμεσονύκτιος όταν εξεκίνησαμεν προς ανακάλυψιν του στρατοπέδου.


ΧΡΟΝΟΣ 17/8/1909

ΤΟ ΕΡΓΟΝ ΤΗΣ ΑΝΟΡΘΩΣΕΩΣ


Τιμή εις τους αξιωματικούς εκείνους, οι οποίοι μετανληθέντες σε σημαιοφόρους του εθνικού προγράμματος, έθεσαν τα ζητήματα της Χώρας εις την θέσιν των.
Εις τους πατριώτας εκείνους που αποφάσισαν να εξυπνήσουν το κοιμώμενον Έθνος και να του ενθυμίσουν λοτι κινδυνεύει να αποθάνη από το ανθρακικόν οξύ της πολιτικής και της αθλιότητος.
Οι οποίοι έρχονται να διδάξουν ότι αι Κυβερνήσεις πρέπει να είναι Κυβερνήσεις και όχι πρακτορεία πλατσικολόγων, μικρανθρώπων, κοράκων, καταχραστώνκαι φαυλοβίων.
Οι οποίοι ήλθον να επιβάλουν την ιδέαν του Έθνους εκεί που δεν εγνώριζαν παρά μόνον το κόμμα και το αίσθημα της νομιμότηταςεκεί όπου εβασίλευεν η αναρχία και η παρανομία…..